Matbuot xizmati

5651 marta o'qildi
QOGOZ, QALAM VA KITOB MUTOOLASI

(G’ilof) solib, avaylanar, qo’lni yuvib o’qilardi. Shuning  uchun qadimgi kitoblar bizgacha saqlanib qolgan.Kitobni yaxshi saqlashda uning muqovasi katta ro’l o’ynaydi. Naqqoshlar, rassomlar uni chiroyli bzagan. Avval varag’lari tikilib, limlab, kyin muqovalangan. 

QOG’OZ, QALAM VA KITOB MUTOOLASI

(G’ilof) solib, avaylanar, qo’lni yuvib o’qilardi. Shuning  uchun qadimgi kitoblar bizgacha saqlanib qolgan. Kitobni yaxshi saqlashda uning muqovasi katta ro’l o’ynaydi. Naqqoshlar, rassomlar uni chiroyli bzagan. Avval varag’lari tikilib, limlab, kyin muqovalangan. Kitobning mazmuniga ko’ra rassom rasmlar chizadi. qadim Sharqda bosilgan kitoblar sifatli, mustahkam bo’lgan. XIX`-XX1 asrda yashagan musavvir Kamoliddin Bg’zod va uning shogirdlari kitob bzash bo’yicha tarixda katta iz qoldirishganini bilamiz. Bizning davrda esa O’zbkiston xalq rassomi Iskandar Ikromov shu yo’nalishda ijod qilgan. Kitob muhovasini o’ylab, triga naqshlar tushirib, ijod qilib klayotgan rassom Sunnatilla Po’latov ham ibratli ishlari bilan jahonga mashhur bo’lmoqda.

Bizni hayratda qoldirayotgan kitob muqovalari namunalari O’zbkiston Davlat san'at muzyining naqqoshlik xonasidan o’rin olib, XIX asr kitob naqqoshligi, xattotligi shu orqali namoyish etilmoqda.

Samarqandda qog’oz kashf etilgandan kyin yurtimizda qog’ozga muhtojlik szilmadi. Shunday bo’lsada, qog’oz isrofgarchiligiga it og’ir edi. To’g’ri, qalamlar bo’lgan, ammo u ham kamyob edi. Proli ruchkalarda siyohdonga botirib yozardik. Siyoh  goho daftar, kitoblarga to’kilib ktar, barmoqlarimiz bo’yalib, xunob bo’lardik. Shu bois partaga, siyoxdon qo’yiladigan chuqurcha yasalgan. baribir ruchkamiz, qalamimiz, qog’ozimiz, kitobimiz bo’lsa, xursand yuravrardik. hamma sharoitga ko’nikib o’qiyvrganmiz.

Dmak, o’tmishda qog’oz, qalam, kitob qadriga tibmiz, hozirgi paytda nga qadriga yetmayapmiz? hammayoq qog’oz, qalam, kitobga to’lib ktdi. Avaylamayapmiz, tashlab yuborilayapti. Daftarlar to’ldirilmay, boshqasi tutiladi. qalamlar ham shunday holatda. Sharikli ruchkalar chiqqani yaxshi bo’ldi, o’quvchilar toza, ozoda yurishibdi. Chiroyli papkalari bor, o’quv qurollari ytarli. Alohida maktab kiyimida yurishganini ko’rib, o’tgan mashaqqatli kunlarni eslab, bugunga havasimiz kladi. Iloyo, shunday kunlarimiz doim bor bo’lsin!  qog’oz, qalam, kitob va uning muqovalariga e'tibor brsak, avaylab saqlasak bas. Axir, baraka, boylik tjamkorlikda, shunday emasmi?

 

Maxmud AHMDOV, O’zbkiston Badiiy akadmiyasi

ijodkorlar uyushmasi azosi, san'atshunos

Ma’rifat gazetasidan

 


Orqaga qaytish