Matbuot xizmati

5089 marta o'qildi
RESPUBLIKA BOLALAR KUTUBXONASI YOSH KITOBXONLARGA TAFAKKUR JAVOHIRLARI

 Bugungi kunda mamlakatimizda faoliyat yuritayotgan kutubxonalar mustaqillik tufayli tubdan yangilandi, zamonaviy txnika jihozlari bilan ta'minlandi. Yurtimizda zamon talablariga javob bradigan, kitobxonlarga sifatli xizmat ko’rsatishni oliy maqsad db bilgan kutubxonalar soni yanada ko’paydi. Xususan, Rspublika  bolalar  kutubxonasi yiliga 13 mingdan ziyod yosh  kitobxonlarga xizmat ko’rsatib klmoqda.

RESPUBLIKA BOLALAR KUTUBXONASI YOSH KITOBXONLARGA TAFAKKUR JAVOHIRLARINI YETKAZIB KLMOQDA

  Bugungi kunda mamlakatimizda faoliyat yuritayotgan kutubxonalar mustaqillik tufayli tubdan yangilandi, zamonaviy txnika jihozlari bilan ta'minlandi. Yurtimizda zamon talablariga javob bradigan, kitobxonlarga sifatli xizmat ko’rsatishni oliy maqsad db bilgan kutubxonalar soni yanada ko’paydi. Xususan, Rspublika  bolalar  kutubxonasi yiliga 13 mingdan ziyod yosh  kitobxonlarga xizmat ko’rsatib klmoqda. Ayni paytda kutubxona zaxirasida 220 mingdan ortiq adabiyot va 100 ziyod turli nashrlar mavjud.

Avvalo, kutubxonaga kirishimiz bilanoq bolalarning kng va yorug’ kitob mutolaa qilayotganlarini  ko’rib kuvondik. Bixtiyor qalbimizda kutubxona hayoti bilan yaqindan tanishish istagi paydo bo’ldi. Birinchi bo’lib suhbatga kutubxona direktori Doniyor O’rolovni chorladik. Prizidntimizning «Rspublika aholisini axborot-kutubxona bilan ta'minlashni tashkil etish to’g’risida»gi qaroridan klib chiqqan holda kutubxona  faoliyatini takomillashtirish, kitobxonlar sonini oshirish, jahon standartlari asosida ko’rsatishga erishish yilida xarakat qilayapmiz, - dydi D.O’rolov. - Asosiy maqsadimiz shuki, yoshlarimizni O’zbk adabiyoti, Jahon xalqlari tarixi va adabiyoti bilan yaqindan tanishtirish, ularning tafakkur olamini boyitishdan iborat. Bu boradagi sa'y-harakatlarimiz davlatimiz rahbari va hukumatimiz tomonidan qo’llab-quvvatlanmoqda.

Birgina o’tgan yilning o’zida Xalq ta'limi vazirligi kutibxona fondi uchun 35 mln. so’mlik mablag’ ajratdi. Bu esa bolajonlarimizning kitobga bo’lgan ehtiyojini qondirishda kamchiliklar bo’lmaydi dganidir.

 Ma'rifat buloqlari

Kutubxonamizda ma’rifat buloqlari dyishga arzigulik sakkizta bo’lim bor . Ularning har biri alohida mavzu doirasida faoliyat yuritib, zaruriy jihoz va anjomlar bilan ta'minlangan,-dydi kutubxona rahbari o’rinbosari Umida Raimbkova. — Kutubxonaning ko’p sonli kitobxonlari bog’cha bolalaridan boshlab maktab o’quvchilariyu talabalarni, ota-ona va o’qituvchilarni tashkil etadi.  Shu bois, ularning talablaridan klib chiqqan holda kutubxonada aloxida-alohida bo’limlar tashkil etilgan. Bular «Maktab yoshigacha va 1-4 sinf o’quvchilariga xizmat ko’rsatish», «5-9 sinf o’quvchilariga ta'lim rsurslari bo’yicha axborot xizmat ko’rsatish», «Ma'naviyat, ma'rifat va san'at bo’yicha mdia rsurslar», «Ma'lumot-bibliografiya va axborot», «Kitob jamlash, to’kislash va yangi rsurslarning elktron katalogini yaratish», «Adabiyotlarni saqlash va rtro katalog yaratish», «Ilmiy uslubiyot va maktab axborot-rsurs markazlari mutaxassislari malakasini oshirish bo’limi» hamda «Jahon axborot rsurslari va yangi txnologiyalar» bo’limlaridir.

Maktab yoshigacha bo’lgan kitobxonlar bo’limning kitob fondi 8503 nushani  tashkil etadi. Bu bo’limning asosiy vazifasi kichik yoshdagi bolalarni kutubxonaga jalb etib, noyob durdona asarlaridan bahramand qilish va ularning bilim saviyasini oshirishga qaratilgan.

 5-9 sinf o’quvchilariga mo’ljallangan bo’limda esa jami 7500 nusxani tashkil etgan  tabiiy fanlar, tehnika va qishloq ho’jaligi, sport va sog’liqni saqlash hamda maktab dasturiga oid kitoblar jamlangan. O’quvchilar ochiq kitob fo’ndidan topmagan adabiyotlarni kutubxonaning alifbo va tizimli  kataloglari orqali  qidirish imkoniga ham ega.

 Ma'lumot-bibliografiya va axborot bo’limi fondida har qanday savolga javob bra oladigan ajoyib nashrlar to’plangan. Gazta va jurnallarning turli mavzuga oid maqolalar kartotkasi mavjud. Bo’lim xodimlari yangi klgan matbuot nashrlarini tahlil qilib, ular haqida bibliografik ma'lumotlarni tavsiflab kartotkaga joylashtiradilar.

Kutubxonaning «Kitob jamlash, to’kislash va yangi elktron katalogini yaratish» bo’limida esa adabiyotlar bolalar o’qishiga rahbarlik qiluvchilar uchun va barcha yoshdagi bolalar uchun mo’ljallab jamlangan. Kitob fondini bolalar uchun chop etilgan mazmunan boy va sifatli adabiyotlar bilan to’ldirish maqsadida O’zbkiston Rspublikasining nashriyot matbaa ijodiy uylari, xususan “Sharq” NMAK bilan shartnoma tuzilgan.

Bugun yuksak txnalogiyalar asrida o’sib – ulg’ayayotgan yoshlarga ulkan imkoniyatlar eshigi ochilmoqda. Yoshlarimiz nihoyatda ziyrak, ularning talab va ehtiyojlari ham boshqacha. Shu ma'noda, kutubxona jahon andozalariga mos qanday yangi txnologiyalar bilan ta'minlangan?

- Kutubxonamizda yangi txnologiyalarni joriy etish va kitobxonlarga xizmat ko’rsatishning yangi turlarini yaratish maqsadida 2001 yilda “Jahon axborot rsuslari va yangi txnalogiyalar” bo’limi tashkil etildi. Aynan shu yili bo’lim qoshida yangi axborot txnologiyalarini qo’llagan holda axborot markazi ish boshladi. Hozirda barcha bo’limlar so’ngi rusumdagi kompyutr va txnik jihozlar bilan taminlangan. Shuningdk, kutubxonamiz  ADSL txnologiyasi orqali intrnt tarmog’iga ham ulangan. Bolalar  uchun darsdan tashqari chuqurroq bilim olishlari uchun bo’lim qoshida elktron kutubxona mdia markazini ochdik. Markaz xazinasida 800 ga yaqin elktron adabiyotlar, SD va DVD shakldagi ma'lumotlar, multimdia maktab darsliklari, ekologiyaga oid vidolavhalar, siyosiy-ijtimoiy, madaniy-ma'rifiy nashrlar hamda shoir-yozuvchilar hayoti va ijodiga oid noyob ma'lumotlar to’plangan. Bundan tashqari, 2006 yilda Yaponiya xukumati tomonidan madaniyatni rivojlantirish va klajak avlodni tarbiyalashga ko’maklashish granti asosida kutubxonaga zamonaviy ovoz yozish va ovozni qayta yozish uskunasi, lingafon jihozlari va turli kng miqyosdagi tadbirlarni o’tkazishga mo’ljallangan apparaturalar kltirildi. Ana shu txnik vositalar bolalarning bilim ko’nikmalarini yanada oshirish dunyo qarashini boyitishda ayni muddao bo’lmoqda.

—  Kutubxona faoliyatida kitobxonlarning bo’sh vaqtlarini maroqli o’tkazishga qaratilgan qanday tadbirlar o’tkaziladi?

— Yoshlarni barkamol qilib tarbiyalashda ularning bo’sh vaqtlarini mazmunli va unumli o’tkazish muhim ahamiyat kasb etadi. Shu bois, kitobxonlarning kompyutr savodxonligini oshirish maqsadida kutubxonada «kompyutr savodxonligi» to’garagi tashkil etilgan. Ushbu to’garakka nafaqat kichik bolalar, balki barcha yoshdagi kitobxonlar ham a'zo bo’lib, txnik vositalardan to’g’ri foydalanish sirlarini o’rganib klishmokda. Shuningdk, bu bo’limda matn trish, Nusxalash, chop etish, turli elktron ko’rgazmalar yaratish va shu kabi ko’plab kompyutr xizmatlari ko’rsatiladi.

Tarixdan yaxshi ma'lumki, yurtimizda yashab ijod qilgan ko’plab buyuk ajdodlarimiz jahon ilm-fan taraqqiyotiga o’zlarining munosib hissalarini qo’shishgan. Ularning mrosini yosh avlodga tkazishni maqsad qilgan kutubxonamizda turli sanalarga bag’ishlangan uchrashuvlar, tadbirlar uyushtiriladi. Kutubxona faoliyatida ayniqsa, o’smirlarga alohida ahamiyat brib klinadi. Ular turli tashqi  ta'sirlarga moyil bo’lishadi. Shu bois , yosh avlod o’rtasida huquqiy madaniyatini yuksaltirishga qaratilgan turli tadbirlar o’tkazib turamiz. Shu kungacha O’zbkiston Rspublikasi prokuraturasi xamkorligida o’smirlarni huquqiy madaniyatini oshirishga qaratilgan qator tadbirlar muntazam ravishda tashkil etib klinayapti.

Kitob.uz kitobxonlar hizmatida

 — Ma'lumki, mustaqilligimizning yigirma yilligi munosabati bilan Rspublika xalq ta'limi vazirligi mutasaddiligida yurtimiz kitobxonlariga Kitob. uz  yangi sayti tuhfa etilgan edi. Ana shu saytdan bugun kitobxonlar unumli foydalana olishyaptimi? Yaqin klajakda qanday yangiliklar bilan kitobxonlarni  xushnud etmoqchisiz?

— Millat tafakkuri javohirlarini avlodlarga tkazishda bugungi zamonaviy fan yutuqlaridan oqilona foydalanish muhim ahamiyat kasb etadi, - dydi kutubxona rahbari Doniyor O’rolov. — Endilikda har bir kitobxon o’z uyida Kitob. uz sayt javonidan o’ziga krakli bo’lgan kitobni topib o’qish imkoniyatiga ega. Mazkur saytda bolalar uchun va umuman, o’zbk adabiyoti bo’yicha yangi loyihalarni ishga tushirishga shay turibmiz. Shu kunlarda yangi saytning «Nodir kitoblar» sahifasini tayyorlash bo’yicha amaliy ishlar davom etayapti.

Bugun saytda kitobxonlar uchun «O’zbk adabiyoti», «Elktron adabiyotlar», «Jahon adabiyoti», «Rivoyatlar», «Ertaklar», «Bilasizmi?», «Loyihalar», «Matbuot xizmati» va ko’plab boshqa sahifalar xizmat ko’rsatmoqda. Ushbu sayt turli yo’nalishlarni o’z ichiga olgan bo’lib, asosiy etibor o’quvchilar uchun foydali ma'lumotlar, adabiyotlarning elktron shaklini taqdim etishga qaratilgan. Qolavrsa, unda o’zbk va jahon adabiyoti, buyuk shaxslar haqida ma`lumotlar, topishmoq, ertak va qiziqarli sahifalar bilan boyitilgan. Undagi ma`lumotlarni xohlagan odam intrnt tarmog’idan to’g’ridan-to’g’ri hch qanday muammosiz o’qishi va yuklab olishi mumkin. Bundan tashqari, bu saytning yana bir foydali tomoni shundaki, unda istagan ijodkor o’z ijodiy ishlarini joylashtirishi mumkin. Buning uchun elktron manzilga o’z ijod na`munalarini yuborishi kifoya. Hozirgi kunda mazkur saytdan foydalanuvchilarning soni jadallik bilan ko’payib bormoqda. Ma'lumotlarga qaraganda, har kuni 700 dan ortiq kitobxon saytga tashrif buyurib, krakli manbadan ozuqa olmoqda. Ayni paytda umumiy foydalanuvchilarning soni 30 312 nafarni tashkil etdi.

Kutubxona mutaxassislarining ta’kidlashicha, klgusida saytning yana ingliz tilidagi bo’limi kng sonli kitobxonlar ixtiyorida bo’lishi kutilmokda. Hususan, saytda multimdia va vido shakliga ega bo’limlar, turli intllktual salohiyatni oshirishga qaratilgan tadbirlarni joylashtirish sayt ijodkorlarining asosiy maqsadlaridan biriga aylangan. Darhaqiqat, axborot txnologiyalari kng rivojlangan hozirgi kunda bunday saytlar nihoyatda  zarur. O’ylaymizki, Rspublika bolalar kutubxonasi bundan kyin ham yosh kitobxonlarning eng svimli ma'rifat maskanlaridan biri bo’lib qoladi.

 

Mahfuza Xudaybrganova

Milliy tiklanish gaztasi. 2012yil   25 yanvar

 


Orqaga qaytish