Bilasizmi?

5091 marta o'qildi
RADIOTOLQINLAR NIMA?

Tvaragimizni o’rab turgan knglik yaqin masofadagi tl, radiostantsiyalarning radio to’lqinlari bilan doimo qamralgan bo’lishini bilasizmi? Mana shu to’lqinlar ta'sirida xonadagi barcha mtall buyumlar hamisha ngil tbranib turadi. Agar bu buyumlar ovoz to’lqinlarini chiqarmasa,Siz bu tbranishlarni eshitmaysiz, Siz radiopriyomnikni buraganingizda aynan shu hodisa ro’y bradi.

 

Radioto’lqinlarni bo’shliqqa tarqalgan muhit osoishtaligining buzilishidir, dya ta'riflash mumkin. Ular paydo bo’lganda elktronlar uyoq — buyoqqa tz harakatlana boshlaydi. Issiqlik va nur ham bo’shliqqa to’lqinlar tarzida tarqaladi. Farqi shundaki, radioto’lqinlarning uzunligi issiqlik va nur to’lqinlariga nisbatan kattaroqdir.

Radioto’lqinlar bo’shliqda, suvga tashlangan toshdan to’lqinlar qanday tarqalsa, xuddi o’shanday tarzda, ya'ni o’z manbaidan barcha tomonga qarab doirasimon shaklda tarqaladi. Garchi radioto’lqinlar soatiga taxminan  300 000 kilomtrga tng bir xil tzlikda harakatlansada, bir nuqtadan knglikka bir skunda o’tadigan to’lqinlar miqdori qar xil bo’lishi mumkin. Bu narsa to’lqinlar chastotasi db yuriladi.

To’lqinlarning bitta tugagan uzunligi bir davr hisoblanadi. Shunday qilib, chastota — bu, bir skund ichida o’tib bosiladigan to’lqinlar to’la davrining miqdoridir. Agar to’lqinlar uzunligi qisqa bo’lsa, to’lqinlar bir-biriga yaqin, ularning o’rkachi ham o’zaro yaqin bo’lib, ular biri-birini tz-tz almashtirib turadi. Agar to’lqinlar uzunligi katta bo’lsa, to’lqinlar o’rkachi ham o’zaro uzoq masofada joylashgan bo’lib, biri-birini skinlik bilan almashtiradi. Ma'lum bo’ladiki, to’lqinlar uzunligi quyi chastotalarga ega, chunki ularning o’rkachi biri-birini qisqa to’lqinlar singari tz-tz almashtirmaydi.

Yuqori chastotali to’lqinlar kilogrtslar yoki minggrtslar bilan o’lchanadi. Sizning radiopryomnigingizda chapdan o’ngga tomon 540, 550, 560 kabi 1600 KGsgacha bo’lgan raqamlar ko’rsatilgan. Har bir raqam to’lqinlar chastotasiga taalluqlidir. Ma'lum bir radiostantsiya atrofga faqat o’z chastotasidagi to’lqinlarni tarqatadi.

Radioto’lqinlar mavjudligi ular ixtiro qilinishidan oldin ham ma'lum edi. Bunday bashorat 1864 yilda Jyms Maksvll tomonidan ilk bora qilingan edi. 1888 yilda esa olmon fizigi Gnrix Grts bunday to’lqinlarni haqiqatan mavjudligini isbot qildi va ular qanday tarqalishini tushuntirib brdi.

 

Mo’jiza kitob  T.3


Orqaga qaytish