Mashxur shaxslar

4766 marta o'qildi
Konfutsiy kim bo'lgan?

Xitoyda eramizdan avvalgi VI asr atrofida yashagan Konfutsiy dunyodagi eng zabardast diniy ustozlardan bo’lgan. Konfutsiy qadimgi xitoy qo’lyozmalarini o’rgangan, ulardan olijanob shaxsni kamol toptirishda zarur db hisoblangan g’oyalarni olgan

Xitoyda eramizdan avvalgi VI asr atrofida yashagan Konfutsiy dunyodagi eng zabardast diniy ustozlardan bo’lgan. Konfutsiy qadimgi xitoy qo’lyozmalarini o’rgangan, ulardan olijanob shaxsni kamol toptirishda zarur db hisoblangan g’oyalarni olgan. Kyinchalik u bu g’oyalarni jamiyatning barcha qatlamlari — impratorlardan tortib talabalargacha — maslahat so’rab klganlar orasida targ’ib qilgan. U 2400 yil ilgari asoslab ktgan tamoyillar hozir ham mukammal hisoblanadi.

 Uning ismi xitoycha Kung Futs tarzidadir. Konfutsiy 22 yoshga tib, uylangandan so’ng 3 yil o’tgach, odamlarni saodatmand yashashga o’rgata boshladi. Uning baxt-saodatga erishish borasidagi asosiy qoidasi — «O’zingga ravo ko’rmagan ishni — boshqalarga ham ravo ko’rma» — dgan oltin qoidadir.

Konfutsiy ko’plab hukmdorlar xizmatida bo’ldi, ularda mhr-muhabbat, adolat, hurmat, donishmandlik va samimiyatga asoslangan axloqiy boshqaruv m'rlariga qiziqish uyg’otishga intildi.

Uning  ta'limotidagi asosiy jihatlardan biri — ota-onaga hurmat — Xitoyda katta e'tibor topdi. U ota-onaning hurmatini tirikligidagina emas, ular yorug’ dunyodan o’tib ktganlaridan kyin ham joyiga qo’yish lozimligiga o’rgatadi. Ajdodlarga sig’inishning bu shakli Xitoyda uzoq vaqt namoyish etilgan tamoyil — ortga qaramay olg’a borish o’rniga o’tmishga murojaat qilish tamoyilida namoyon bo’ldi.

Konfutsiy o’zini xudo db hisoblamasdi. U, aslida, oliy borliq to’g’risida, oxirat to’g’risida hch narsa yozmagan. U, inson tabiatan rahmdil bo’lib, sog’lom fikrga egaligiga ishonar, boshqa odamlar bilan totuvlikda yashab, ezgulikni saqlab qolish lozimligiga umid bog’lardi.

Konfutsiy vafotidan kyingi V asr mobaynida uning ta'limoti davlat falsafasi bo’lib kldi. Biroq buddaviylik yuzaga klgach, konfutsiylik amalda bir muddat unutib qo’yildi. Kyinchalik u qayta jonlanib, hatto hozirgi kunlarda ham Konfutsiy ta'limoti millionlab kishilar hayotiga ta'sir o’tkazmoqda.


Orqaga qaytish