Matbuot xizmati

4930 marta o'qildi
"2014 йил-—оғлом бола йили"

ѕрезидентимиз »слом  аримов ташаббуси билан юртимизда ҳар томонлама соғлом авлодни  во€га етказиш борасидаги ислоҳотларни изчил давом этириш ва юксак босқичга кҐтариш мақсадида кириб келаЄтган €нги – 2014 йил мамлакатимизда “—оғлом бола йили” деб эълон қилинди.

—оғлом авлодни тарби€лаш барчанинг,

бутун жами€тнинг, шу юртда €шайдиган

ҳар бир инсоннинг асосий иши, инсоний бурчидир.

                »слом  ј–»ћќ¬

 

‘ј–«јЌƒЋј–» —ќҒЋќћ ё–“ Қ”ƒ–ј“Ћ» Ѕ°Ћ”–

ѕрезидентимиз »слом  аримов ташаббуси билан юртимизда ҳар томонлама соғлом авлодни  во€га етказиш борасидаги ислоҳотларни изчил давом этириш ва юксак босқичга кҐтариш мақсадида кириб келаЄтган €нги – 2014 йил мамлакатимизда “—оғлом бола йили” деб эълон қилинди. ёртимиз қудрати,жами€ти равнақи келажагимиз эгалари бҐлган болаларнинг ҳам жисмоний, ҳам маънавий жиҳатдан соғломлигига боғлиқдир. Ѕу ташаббус мамлакатимиз аҳли томонидан илиқ кутиб олинган- лигининг сабаби ҳам шундан. Қабул қилинажак «—оғлом бола йили» давлат дастури мамла- катимизда она ва бола скрининги, аҳолининг репродуктив саломатлигини мустаҳкамлаш, соғлом бола туғилиши, жисмоний ва маънавий баркамол авлодни во€га етказиш борасидаги ишларни €нада кучайтириш ва самарадорлигини оширишга оид чора - тадбирларнинг узвий давоми сифатида сама- рали бҐлишига тҐлиқ асос бор. Ѕундай ҳаЄтбахш ислоҳотларни амалга оширишда эса, шубҳасиз, етук кадрлар салоҳи€ти       муҳим аҳами€т касб этади. Ўу маънода, “ошкент педи- атри€ тиббиЄт институти малакали болалар шифокорларини етказиб беришга муносиб ҳисса қҐшиб келаЄтган олий таълим муассасасидир.   ёртбошимизнинг °збекистон –еспубликаси  онституци€си қабул қилинганининг 21 йиллигига бағишланган тантанали маросимдаги «јмалга ошираЄтган ислоҳотларимизни €нада чукурлаштириш ва фуқаролик жами€ти қуриш - Єруг келажагимизнинг асосий омилидир» мавзусидаги маърузасида "—оғлом бола йили" дав- лат дастурини ишлаб чиқишда биринчи навбатда оналик ва болаликни ҳимо€ қилиш, оилапарда соғлом муҳитни кучайтириш, уларнинг иқтисодий ва маънавий асосларини мустаҳкамлаш каби масалалар эътиборимиз марказига қҐйилиши зарурлигини таъкидладилар, — дейди институтнинг 2-педиатри€ факультети декани Ѕотир “ожиев. — Ўунингдек, дастурда оналар ва  болалар саломатлигини асрашга хизмат қиладиган тиббиЄт муассасалари моддий-техник базасини мустаҳкамлаш, замонавий  асбоб-ускуналар, малакали кадрлар билан таъминлаш борасида ишларимизни кучайтириш Ґз ифодасини топиши кераклиги алоҳида қайд этилди.

      ƒемак, соха ривожига мос равишда кадрлар малакасини ҳам ошириб боришимиз керак. ћаълумки, институтимизнинг педиатри€, тиббиЄт педагогикаси, даволаш иши йҐналишлари ва олий ҳамширалик курсларида мана шу ислоҳотларга хизмат қилувчи, болалар саломатлигини асрашни Ґзларига саодат билан Єшларимиз, бҐлғуси оқ халат эгалари таҳсил олишади.  елгусида малакали педиатр, болалар жарохи, офталъмолог, невропатолог, ортопед ва бошқа йҐналиш мутахассислари  сифатида мустақил фаоли€т кҐрсата бошлайдиган талабалар ҳозирданоқ шаҳар, қишлоқ врачлик пунктларида, амбулатор-поликлиника муассасаларида, тез ва шошилинч тиббий Єрдам хизматларида, стационарларнинг махсуслаштирилмаган болалар бҐлимларида, мактабгача ва мактаб Єшидаги болалар муассасаларида, болалар профилакторийлари ва дам олиш Ґйинларида амалиЄт Ґтамоқда.  елгусида таълим жараЄнига ахборот-коммуникаци€ технологи€ларини €нада кенгроқ жалб этиш, таълим сифатини ошириш, талабларнинг илмий салоҳи€тни €нада юксалтиришга ҳаракат қила€пмиз.

         Ў»‘ќ ќ–Ќ»Ќ√ —°«»  ћјЋ’јћ

— Ўифокор юксак маънави€тли бҐлмасдан туриб юқори мапакага эга бҐла олмайди, —дейди 2-педиатри€ факультети декан муовини  амол —аидазимов. — Ўу боис талабаларимизнинг маънави€тини юксалтиришга алоҳида аҳами€т қарата€пмиз. ”лар муомала мадани€ти, шифокор этикаси бҐйича билим ва кҐникмаларни эгаллашмокда.

ћаълумки, бугун барча Ґқув аудитори€лари ахборот-коммуникаци€ технологи€лари билан таъминланган. “ошкент педиатри€ тиббиЄт институтида ахборот технологи€лари дарс пайтида мавзуни тҐла тушунишга шароит €ратса, танаффус пайти ҳам бекор турмайди. “алабаларнинг вақтини мазмунли Ґтказиш учун маънавий-маърифий роликлар, касб мадани€тига оид фильмлар намойиш этилади. °қитувчилар бундай тадбирлар Ґз самарасини бераЄтганнини алоҳида таъкидлашади.- “иббиЄт ҳодими юксак инсоний туйғуларга эга бҐлмасдан туриб, шифо улаша олмайди, -дейди “Ѕолалар юқимли касалликлари, микробиологи€, вирусологи€ ва иммунологи€” кафедраси катта Ґқитувчиси  «иЄда  аримова.- ќлдимизга қҐйган асосий мақсадимиз чуқур билимли, кенг тафаккурли, юксак  маънави€тли  шифокорларни  тайЄрлаш  ва бу орқали  болалар саломатлиги йҐлида ҳизмат қилишдир.  афедрамиз профессор-Ґқитувчилари  барча факулътет  талабаларига  тегишли фанлар бҐйича сабоқ беришади.

   ћаълумки,юқумли  касалликлар бактери€, вирус ва содда жониворлар таъсирида келиб чиқади. Ѕу касалликлар болаларда катталарга нисбатан оғир кечади. Ѕолаларда юқумли касалликларнинг сурункали кечишига сабаб эса касалликларга қарши курашувчи иммун тизими тҐлиқ шакллан- маганидир. °тиш даври, балоғат давридан бошлаб, иммунитет Ґз вазифасини тҐла адо эта бошлайди. —оғлом болани во€га етказишда Ґз Ґрни ва аҳами€тига эга бҐлган соғлиқни сақлаш тизимида болаларни юқумли касалликлардан асраш учун кенг профилактика ишлари олиб борилмокда. “алабаларимизнинг юқумли касалликлар ҳақида чуқур билим олиши учун, шу йҐналишда илмий изланишлар олиб боришига шарт-шароит €ратиш мақсадида «®ш микробиологлар» илмий тҐгарагини ташкил этганмиз.

    Ёътиборлиси, бу тҐгаракда талаблар профессор- Ґқитувчиларга бириктирилган ҳолда изланишлар олиб бориша€пти. “Ґгарак  фаоли€ти билан танишиш мақсадида у ерга борганимизда, илмий тадқиқот олиб бораЄтган педиатри€ иши йҐналиши талабаси ЅунЄдбек “илововни учратдик.

     “ошкент педиатри€  тиббиЄт институти клиникасида ҳамда –еспублика педиатри€ ихтисослашган илмий-амалий тиббиЄт марказида €нги жарохлик корпуслар  ишга  туширилганидан хабарингиз бор,-дейди у.  – ёртимизнинг барча ҳудудларидаги шифо масканларида реконструкци€ ишлари олиб борилаЄтир. Қолаверса, ташхислаш ва даволашнинг компьютер технологи€ларига асосланган €нги услублари амалиЄтга жорий этилмокда. јйни кунда эса бу борадаги ишларни €нада юксалтириш кҐзда тутилаЄтгани Ґз устимизда €нада қаттиқроқ ишлашимизга рағбат бҐлмокда. »нсон ҳаЄти, болапар саломатлиги билан боғпиқ масъули€тли ва шарафли касбни танлаганмиз. ‘идойи устозларимиз бераЄтган бебаҳо билимнинг бир заррасини ҳам қолдирмасдан эгаллашимиз керак.

Қ°я∆ј  Қјƒјћ»Ќ√»« Қ”“Ћ”Ғ Ѕ°Ћ—»Ќ! 

Ҳар йили кириб келаЄтган йил билан €қинларимизни табриклар эканмиз «янги йилин- гиз қутлуғ бҐлсин», деймиз. Қутлуғ сҐзи айЄмлар номи билан бирга қадам сҐзи билан ҳам бирга келади, бахтли, омадли маъноларини англатади. “ошкент педиатри€ тиббЄт институти битирувчи курс талабаси »қболбону јтоева €нги йил унга қутлуғ келаЄтганини айтиди. ” педиатри€ иши йҐналишида Ґқишни тугатиб, болалар саломатлигига хизмат қилувчи шифокор сифатида фаоли€т бошлайди. ёртбошимизнинг”...мамлакатимизда бҐлғуси лелин-куЄвларни никохдан олдин тиббий кҐрикдан Ґтказиш тартиби жорий этилган бҐлиб, бундан кҐзланган асосий мақсад соғлом оила қуриш, соғлом болани дунЄга келтириш билан боғлиқ. Ћекин, аффсуски,  ҳаЄти, туғилажак фарзандининг тақдирига бевосита дахлдор бу масалага баъзан маъсули€тсизлик билан қараш, сохта ва юзаки хулосалар чиқариш, тиббий маълумотномаларни сотиб олиш каби ҳолатлар учраб туриши барчамизни ташвишга солиши зарур. јйни шу масалалар учун, умуман, болаларнинг соғлом, бенуқсон бҐлиб туғилиши учун тиббиЄт ходимларининг масъули€тини, керак бҐлса, жавобгарлигини ошириш вақти келди, деб Ґйлайман», деган фикрлари бизнинг Ґз ишимизга €нада масъули€т билан қарашимизга туртки бҐлади, — дейди »қболбону јтоева. — ‘аоли€тимда соғлом фарзандни во€га етказишда ота-оналарнинг тиббий мадани€тини ошириш, тушунтириш ишларини олиб бориш орқали ҳам €хши кҐрсаткичларга эришишни ни€т қила€пман, ‘арзанд соғломлиги учун у туғилмасдан олдин қайғуриш керак. Ѕоиси, ота-онадаги иллатлар, айтайлик, ичиш, чекиш, шунинг натижасида организмда кечган Ґзгаришлар, инфекцион касалликлар боланинг ҳар хил нуқсонлар билан туғилишига сабаб бҐлиши мумкин. Ѕу каби нохуш ҳолатларнинг олдини олишда тиббиЄт ходимлари соғлом турмуш тарзини тарғиб этишимиз, оила қуриш олдидаги йигит-қиздарга бу ҳақиқатни атрофлича тушунтиришимиз лозим.

  атталар шифокоридан кҐра, болалар шифокори бҐлишнинг Ґзига хос мураккабликлари бор. Ѕу фикрни »қболбону қуйдагича изоҳлади:

     -“иббиЄтда тҐғри ташхис қҐйиш энг муҳим жараЄн.  ичик Єшдаги болалар Ґз реакси€сини йиғи  орқали  беради.”лардан қаерида ва қандай  оғриқ кузатилаЄтганини сҐраб била олмаймиз. Ўу боис биз кҐриш, перкусси€ (баданига бармоқ билан уриб кҐриб эшитиш), аускулътаци€ (эшитиш) палъпаци€ (касал жойларни бармоқлар билан пмйпмслаб кҐриш) каби усуллар билан, қон ва бошқа омиллар таҳлиллари, лаборатори€ текширувлари, рентген, ”“ƒ каби усулларда аниқ ташхис қҐйишимиз керак. ƒаво жараЄнини олиб боришда ҳам шифокордан Ґта зийраклик талаб қилинади. „унончи, дори-дармонлар тури, миқдори боланинг Єшига, вазнига қараб белгиланади. јмалиЄт жараЄнида баъзида нохуш ҳолатларни кузатамиз. ћасалан, ота-оналар “‘арзандимнинг бурни оқиб, томоғи оғриди, ҳарорати ҳам кҐтарилди. Ўамоллаган деб Ґйлаб бувиси ичган дорини берувдик тузалма€пти”, деб келишади. Ѕаъзида дорини шифокор тавси€си ва назоратисиз болаларга беришади. ®ки Єзда болалар соғлиғига бефарқроқ қарашади. “Ґғри овқатлантириш  қоидаларига рио€ етишмайди. Ѕу каби вази€тлар аҳолининг тиббий мадани€ени ошириш йҐлида шифокорлардан €нада кҐпроқ  масъули€т ва саъиҳаракатни талаб этади.

      ќта-оналарнинг соғлом турмуш кечириш, оиладаги соғлом муҳит, спорт билан доимий шуғулланишгина баркамол авлоднинг шакилланишида муҳим омилдир. —оғ танда – соғлом ақл. ’улоса сифатида эса қуйидаги иборани €на бир бор такрорлашни жоиз топдик: “‘арзандлари соғлом юрт қудратли бҐлур, қудратли элнинг фарзандлари соғлом бҐлур”. Ёнг муҳими – бу ҳақиқитни бҐлғуси шификорлар чуқур англаб етишган.  

 Ҳ”Қ”Қ»…  Ѕ»Ћ»ћЋј– –  ≈Ћј∆ј   ѕќ…ƒ≈¬ќ–»

®шларнинг ҳуқуқий мадани€тини юксалтириш—демократик ҳуқуқий давлат ва фуқаролик жами€тини шакллантиришнинг асосий омили ҳисобланади. ћамлакатимиз раҳбарининг 1997 йил 25 июндаги «Ҳуқуқий тарби€ни €хшилаш, аҳолининг ҳуқуқий мадани€ти даражасини юксалтириш, ҳуқуқшунос кадрларни тайЄрлаш системасини такомиллаштириш, жамоатчилик фикрини Ґрганиш ишини €хшилаш ҳақида»ги ‘армони бу борадаги вазифаларни белгилашда муҳим аҳами€т касб этди. яъни, ҳар бир демокра- тик давлат жами€тда қонун устувор бҐлишини кҐзлар экан, аввало, мамлакат халқининг ҳуқуқий онги ва ҳуқуқий мадани€тини €нада юксалтириш ҳамда Єшларнинг ҳуқуқий тарби€си ва тафаккурига жиддий аҳами€т қаратиши шарт. ”мумтаълим мактабларида Ґтказилиб келинаЄтган " онституци€миз — бахтимиз пойдевори", "ѕрезидент асарларини Ґрганамиз" республика кҐрик-танловлари ушбу эзгу мақсад йҐлидаги амалий ишлардан биридир.

Ўу мақсадда ’алқ таълими вазирлиги тизимидаги таълим муассасаларида °збекистон –еспубликаси  онституци€си қабул қилинганининг 21 йилли- гини юқори сави€да нишонлаш ҳамда Ґқувчиларнинг ҳуқуқий онги, мадани€тини юксалтириш, билимларини €нада бойитиш мақсадида 10 но€брдан 10 декабргача « онституци€миз — ҳуқуқ ва эркинлигимиз кафолати» шиори остида ҳуқуқий, маънавий-маърифий тадбирлар ойлиги эълон қилинди. ќйлик доирасида бошланғич синф Ґқувчилари Ґртасида «Ѕиз мустақил юрт фарзандларимиз!», «Ѕиз тинчлик истаймиз!», «—оғ танда соғлом ақл!», « ичкина деманг бизни!...» каби мавзуларда рас- млар танлови, юқори синф Ґқувчилари Ґртасида эса « онституци€ — бахтимиз пойдевори», «‘отонигоҳ ортида ¬атан акси!» фотокҐргазмалари, «јсосий Қонунимиз — муста- қиллигимиз гарови», «»нсон ҳуқуқлари ва эркинликлари» каби мавзуларда очиқ дарслар, тарби€вий соатлар ташкил қилинди.

"»нсон ҳуқуқлари — энг олий қадри€т", "°збекистон келажаги баркамол авлод қҐлида", "°збекистон –еспубликаси  онституци€си — дав- лат ва жами€т тараққиЄтининг ҳуқуқий асоси" мавзуларида фото ва расмлар кҐриктанлови, " онституци€ билимдонлари" викториналари Ґзининг мавзу кҐлами, қизиқарлилиги билан иштирокчилар Єдида қолди. јйниқса, јдли€ вазир- лиги, « амолот» ®»Ҳ, «—оғлом авлод учун» халқаро хайри€ жамғармаси, «“асвирий ойина» ижодий уюшмаси ҳамкорлида Ґтказилган " онституци€ — бахтимиз пойдевори", "ѕрези- дент асарлари билимдони" кҐриктанловлари эса чин маънодаги қизғин беллашувларга айланди.

" онституци€ — бахтимиз пойдевори" танлови тҐрт босқич ва икки йҐналишда ташкил этилиб, унинг қуйи босқичларида 4 миллион нафарга €қин Ґқувчи Ґз ижодий ишлари билан қатнашди. ∆умла- дан, "°збекистон жонажон ¬атаним!" мавзусидаги диктант Єзиш баҳсларида 1,5 миллион нафар 2-4-синф, " онституци€ — бахтимиз пойдевори" мавзу- сидаги ижодий баЄн Єзиш беллашувларида 1,4 миллион нафар 5—7-синф, "°збекистон келажаги баркамол авлод қҐлида" мавзусидаги иншолар танловида бир миллионга €қин 8—9-синф Ґқувчилари иштирок этди.

"ѕрезидент асарларини Ґрганамиз" республика кҐриктанлови эса тҐрт босқичда ташкил этилди. ёртимизнинг турли гҐшаларида Ґтган та- нловнинг биринчи босқичида 45 мингдан зиЄдроқ, иккинчи — туман(шаҳар) босқичида 9 мингдан ортиқ, Қорақалпоғистон –еспубликаси, вило€тлар ва “ошкент шаҳри миқЄсидаги учинчи босқичда 150 нафардан ортиқ Ґғил-қиз иштирок этиб, сҐнгги босқич қатнашчилари аниқланди.

Ўундай қилиб, қизғин баҳсларга бой бҐлган — " онституци€ — бахтимиз пойдевори" кҐрик-танловининг тасвирий санъат йҐналишида иштирок этиб, 1-Ґрин соҳибига айландим, — деди Ѕухоро шаҳридаги 34-умумтаълим мактабининг 7-синф Ґқувчиси ∆онибек  амолов бизни Ґз суратлари намойишга қҐйилган зал томон бошларкан.

∆ажжи мҐйқалам соҳибининг ижод намуналарига кҐз ташлар эканмиз, бетакрор табиат тасвири, сувлоқларда чоп қиллашаЄтган сурувлар, дав- латимиз рамзлари, истиқлолимиз тимсолига айланиб бораЄтган бунЄдкорлик ишларини Ґсмирларга хос нигоҳ ва беғубор қалбда жо бҐлган илиқ меҳр билан акс эттирганининг гувоҳи бҐлдик.

“адбир сҐнгида ғолибларга диплом ва эсдалик совғалари топширилди.

                                                        ƒилшод  аримов,    

                                                        “Ma’rifat” мухбири.

 

Yuklab olish Yuklab olish


Orqaga qaytish