Ota-onalar uchun

5310 marta o'qildi
Farzandingizni semirishdan asrang

Bola salomatligining eng yaxshi ko池satkichi, katta bo値gan sari tana og段rligining bir tekis orta borishidir. U qat段y belgilangan chegarada bo値ishi lozim.

FARZANDingizni semirishdan asrang

Bola salomatligining eng yaxshi ko池satkichi, katta bo値gan sari tana og段rligining bir tekis orta borishidir. U qat段y belgilangan chegarada bo値ishi lozim. Kam qo痴hilsa yomon, ko恥 qo痴hilgani yana ham yomon. Semizlik zarar, vaznning ortiqligi doimo yurakka og段r tushadi. Organizmga doim ortiqcha og段rlikni olib yursihdan tashqari, yog to智imalarini qon, kislorod, oziq moddalar bilan ta知inlash haqida qayg置rishiga to暖池i keladi. Yog地ing ortib ketishi, to智imalarda suv turib qolishiga sabab bo値adi. Demak, yurak suyuqlikni ko恥roq haydashiga to暖池i keladi.

Qorin bo痴hlig段dagi ortiqcha yog diafragmalarining qisqarishiga xalal beradi, binobarin, ko談rak qafasi ham nafas olayotganida qonni 都o池olmay qoladi, natijada yurak beixtiyor ravishda qo痴himcha mehnat qilishga to暖池i keladi. U go馳o qon aylanishda paylardan ajralib qoladi. Yog痴imon moddalar tomirlarning qayishqoqligini yo智otib, uning devorlariga yig段lib qoladi. Bu ham yurak faoliyatini qiyinlashtiradi. Semirish (yog bosish) yassi tovonlikka, umurtqa pog弛nasining qiyshayishiga olib keladi, arterial qon bosimining ko稚arilishiga olib keladi.

Semirganda ichki sekresiya bezlarining faoliyati buziladi, modda almashinuvi sustlashadi, nerv sistemasida bir qator o築garishlar boshlanadi, jinsiy rivojlanish kechikadi, organizmda shamollash va yuqumli kasalliklarga qarshilik kamayadi, qand kasalligiga moyillik paydo bo値adi. Asta-sekin gavdaning formasi o築gara boshlaydi, son va yelkalar yumaloqlashadi, qorin, tos va ko談rak atrofida yog qatlami o痴adi. Bola o稚irganida qorin devorida qalin yog ajinlari paydo bo値adi. Bunday bolalar lapashang, po談, beso地aqay bo値ib o痴adilar. Katta bo値ganlarida esa boshqalardan ko池a ko恥roq qon bosimi kasali, yurak va miya tomirlarining aterosklerozi, qand kasalligi bilan og池iydilar, tez qariydilar, ishga yaramay qoladilar. Semizlik har doim o築ida kutilmagan xavflarni saqlaydi.

Kuzatishlardan ma値um bo値ishicha, semizlik asta bola psixologiyasini o築gartira boradi. U lapashang, harakatli o馳inlarga, ochiq havoda sayr, ommaviy o馳in-kulgilarga befarq bo値ib qoladi. Bunday bolalar, odatda, o稚irib bajariladigan mashg置lotlar rasmlar ko池ish, rasm solish, narsa yasash ishlarini ma智ul ko池adilar. Semiz bolani divandan turg段zish, ko団haga chiqarib yuborish, jismoniy kuch bilan boshqariladigan biror ish bilan mashg置l qilish qiyin.

Bolalarni semirib ketishining birinchi va eng muhim sababi ishtahaning ochilib ketishi bilan bog値iq bo値gan o稚a to馳ib ovqatlanishdir. Kelgusida bu holat psixologik jihatdan ham mustahkamlanadi. Bunday bolalar uchun ovqatlanish o築iga xos huzurlanish manbai bo値ib qoladi. Bolaligidan hosil bo値gan ovqat stereotipi kelgusida ham saqlanib qoladi.

Semirishga kundalik menyuga kiritiladigan muayyan mahsulotlar ham imkon beradi. Semiz bolalar oq nonni, bo稚qa va xamir taomni, yog値i go痴ht, quyuq qaymoq, turli shirinliklarni juda yaxshi ko池adilar. Bu mahsulotlarda kislotasimon tuzlar o稚a ko恥 miqdorda bo値adi. Ular organizmga tushib, moddalar almashinuvini sustlashtiradi, suvning tutilib qolishiga, bo痴hashishning ortishiga va albatta semirishga imkon beradi. To値a bolalarning taom tanlash istagiga yo値 qo馳ib bo値maydi, chunki ularda odatda uglevod va oqsildan yog hosil qilish qobiliyati kuchli bo値adi.

Buni davolash uchun birinchi navbatda haddan ortiq to馳dirib yubormay va och qoldirmay bir maromda shifobaxsh ovqatlantirishni yo値ga qo馳ish kerak, ya地i kam-kam va tez-tez ovqatlantirish lozim.

Bunday bolalarni sutka davomida 6-7 marta ovqatlantiriladi. Bu ishtahani kamaytiradi, chunki navbatdagi ovqat porsiyasi oshqozonni to値diradi, oldingi ovqatga go馳o yetib oladi. Ahyon-ahyonda ovqatlanish xavfli hisoblanadi. Bunda kishi beixtiyor o築iga keragidan ortiqcha yeb qo馳adi. Ana shunda ortiqcha kaloriya yog暖a aylanadi.

Ovqat shoshilmay yeyilishi kerak. Bu ham ishtahani bo暖誕di. Bunda gap ovqatni maydalash va chaynashdangina iborat emas. Eyilgan ovqatning ko恥gina turi ko恥chish, ichga tushib semirish xususiyatga ega bo値adi. Ovqatlanish oxirida bunday ovqat ko恥chib, oshqozonni shishirib, to値ganlik yoki to馳ib ketganlikni his qilishga olib keladi. Bu ovqatning to値a porsiyasini oshqozon olganligi va hazm bo値ish akto boshlanganligi haqidagi fiziologik signaldir. Tez ovqatlanilganda nisbatan yirik, chaynalmagan bo値aklardan oshqozon o稚a to値ib ketadi va ovqat ko恥chiganda og段rlik sezgisi to馳ganlikdan ustun keladi. Shunday qilib, tez ovqatlanish ikki hissa zararli hisoblanadi. Birinchidan, ovqat yetarli maydalanmay, uning hazm bo値ishi cho築iladi, ikkinchidan, tez ovqatlanish har doim ortiqcha yeb qo馳ishga olib keladi.

Kuch sarflashni oshirmay turib tana vaznini kamaytirish haqida gapirish ortiqcha. Bunday turmushni, odat va maylni tubdan qayta qurish talab qilinadi. Bolani o築i yoqtirmagan ishni qilishga va oldin o池ganib qolgan odatini qilmaslikka o池gatish kerak. Yurish, sayr, jismoniy tarbiya, uyda qilinadigan jismoniy mehnat to値a bolalarning deyarli butun vaqtini egallashi lozim.

Muallif: Nargiza Pulatova


Orqaga qaytish