Ertaklar

5033 marta o'qildi
Odil shoh

Eronda bir shoh bor ekan

Juda qadim zamonda,

 Uo'zini sanarekan Odil shoh deb jahonda

. Aqlda ham ustun qo"yib 0'zgalardano"zini.

Odil shoh

 1

Eronda bir shoh bor ekan

Juda qadim zamonda,

 Uo'zini sanarekan Odil shoh deb jahonda

. Aqlda ham ustun qo"yib 0'zgalardano"zini.

Hatto pisand etmas ekan, Donolarning so'ini.

 

II

 

Kunlar ilib dov- daraxtni

Uyg'otganda navbahor,

Ko'm-ko'k gilam yoyilgandek,

 Yasanganda maysazor,

 Baland ko'kdan uchib o'tib,

Gala-gala turnalar. Loyqa suvga to'Iib-toshib,

 Oqqanidajilg'alar, Eron shohi janda kiyib

, Bo'yab yuzi-ko'zini.

Shahar ichin aylanibdi,

Tanitmasdan o'zini

 Bozorlarda, ko'chalarda.

 Qashshoqlarni ko'ribdi.

Oxirida odam ko'p bir

Choyxonaga kiribdi.      

 Qarasaki, zavq-shavq bilan,

So'zlamoqda birsayyoh:

 - Ha, Xorazm shohi odil.

Zolim shohdir, bizning shoh.

 Xorazmda mehnat ahlin.

O'z shohidan ko'ngli to'q.

Axir shohning nazaridan

Chetda qolgan bir ish yo'q.

Kezdim shahru qishloqlarni,

Ko'rdim Urganch qal'asin,

Huzurtopdim bog'larida

Tinglab bulbul nag'masin.

Maftun bo'ldim, naqshin devor

Qasrlarin husniga,

 Chiqdim baland osmono'par

 Minor ustiga.

Kezdim Amu sohilini.

 Go'zallikka boy ekan.

Qator-qator bog'u rog'u,

 Jannatmakon joy ekan.

Odamlarni aytmaysizmi

 Harkimdabir kasbu kor..

 Ko'rganim yo'q birkimsani

Bo'lib yurgan xoru zor.

O'g'rilaryo'q, do'konlarnr"

 Ilmaydilarqulfsolib.

 Irimiga bir tilamchi

Topolmaysan axtarib.

 Ilarkun kechdaqo'ni-qo'shni,

Do'stuyorlar bo'libjam.

Oynab-kulib. qo'shiq aytib

 Oladilar birga dam.

 

Ill

Iron shohi mag'zin chaqib

Sayyohning liar so'zins-,

Oqshomlari birnechakun

Yumolmabdi ko'zini.

 Sal mudrasa bo'lar ekan

Xalq ichidayurgandek,

 «Shohimiz bir zolim shoh»

 deb  avtibturgandek.

Unutay deb bu so'zlarni

Urinsa-da necha bor,

Heeh bo'lmabdi, xayollari

 Berma> unga Utiyor.

O'ylabdi u. har kun, har kun,

Tonggacha kech chog'idan,

«Nahotki, men kam bo'lsam». deb

Xorazmning shohidan.

Nahotki.

u xushlolsa deb.

Teng hammani vaqtini.

 Xudo qarg'ab qo'yganning har

Ocha olsabaxtini.

 Nahot bb'la olsa u, deb,

Hurmatlarga sazovor,

 Meni zolim shoh hisoblab.

Bo'lsa butun el bezor...

C'hidolmasdan o'z o'rnidan

Birdan turibketibdi.

Xorazmga borib. Bilib

 Kelmoqqa ahd etibdi...

 

 

              IV

Subhidamda shohligicha

Chiqib ketib Erondan.

 Janda kiyib, darvesh bo'lib,

Dovon oshib dovondan,

Eron shohi /endi darvesh/

 Uzoqlargaketibdi.

 Shujadalu, huruj bilan

Qizilqumgayetibdi.

 Qizilqum bir shunday yerki,

Na uchi bor, na qiri.

Undan yayov o'tgan emas

Hech bir elning botiri.

Yo'l bosishning o'zi og'ir

Oyoq ortga sirg'alib

, Parvo qilmay bizning darvesh

Harqadamdatinolib,

Intilibdi inaqsadsari

Olg'a tomon berib kuch,

 Mardonavor yengib o'tib,

Neki mushkul kelsa duch.

Mensimabdi bo'rilarning

 Chinqirig'intunlarda,

 Beribdi dosh issiqqa ham

O'sha og'ir kunlarda

-Otash purkab qovuribdi

Saratonning quyoshi.

 Shunda hamki, yo'l bosibdi,

Tugamabdi bardoshi...

 Lekin darvesh nima qilsin,

 Suvi tugabqolibdi.

 Chanqoqlikdan holi ketib

Oyoqlari tolibdi.

Kuchdan ketib, o'zgavdasin

 Birpastlikkatashlabdi.

Endi chindan darveshona

 Ko'zlarini yoshlabdi.

Holdan toygan, bilmay hatto

 Endi nima qilishni.

 Islamasdan bu yerlarda.

Dom-daraksfzo'lishni.

Yotarekan, kuydirguvchi

 Alam tirnab ichini,

O'z o'rnidan tiklanibdi

To'plab so'nggi kuchini.

 Na xushdirki, shu asnoda,

 Yorishib baxt osmoni,

Ko'rinibdi kelayotgan

Katta savdokarvoni.

Bu hoi uni ruhlantirib

Dalda berib qalbiga,

O'rta yo' Ida qarshi labdi

C'hiqib karon oldiga.

 Savdogarlar qarashibdi

 Hayron bo'lib u tomon.

Tezda boribatrofini.

Qurshabdilar shu zamon.

Karvonboshi debdi unga:

-Nega yo'lda turibsan?

Yolg'izo'zingqum ichida

 Nimaqilibyuribsan?

Darvesh bilmay bu savolga .

 Qandayjavobberishin,

Ayta olmay qay tomondan

Na maqsadda kelishin,

Karvonboshi yuzlariga

Pinhon nazarsolibdi,

Darhol uning kimligini

Eslab, tanibolibdi.

Eslabdi u saroyiga

Kelganini necha bor.

 Bu zot edi o'z hamyurti

 -Eronlik bir savdogar.

Unga o'zin darveshman,

deb Aytmoqlikni o'ylabdi.

Ishontirmoq uchun uni

 Yaxshi so'zlarsaylabdi.

 Karvonboshi jahli chiqib

Turganidan uning jim,

Nega jimsan.-debdi,

 iblis, So'zlasang-chi, kimsan, kim?!

Darvesh qalbin qon etsa ham Buhaqorat,

 bu tahqir.

Shrasi yo'q shohligini,

lloj qancha, tutmay sir.

Bo'lsa edi saroyida  taxtida shu zahot,

Bilar edi qilishini Unga qanday «mukofot».

 

 


Orqaga qaytish